Kỹ Thuật Đi Ống Nhánh Gọn Gàng Giải Pháp Tưới Thảnh Thơi Phát Cỏ Nhẹ Tênh

1. Ống tưới ngổn ngang gây ra những phiền toái gì?

Nhiều vườn tự mua vật tư về ráp, hoặc thuê thợ tay ngang, không vẽ sơ đồ đi ống trước. Ống chính, ống nhánh vắt ngang dọc từ hàng này sang hàng khác. Hậu quả thường gặp:

Để tránh những chuyện này, thiết kế đi ống cần tính từ đầu theo hai nguyên tắc: giấu ống chính, bo sát ống nhánh.

Vườn cà phê có ống tưới đi gọn sát mép bồn, người nông dân đẩy máy cắt cỏ giữa hai hàng cây

2. Nguyên tắc 1: Chôn ngầm ống chính

Ống chính (thường là PVC hoặc HDPE cỡ lớn) là "xương sống" dẫn nước từ trạm bơm đi khắp vườn. Đây là đoạn ống to và đắt nhất, nên cần chôn ngầm để vừa gọn vừa được bảo vệ.

* Độ sâu cụ thể phụ thuộc loại ống, địa hình và tải trọng xe qua lại. Kỹ sư VNPLANT sẽ tính cho từng vườn.

Chôn ống chính mang lại 3 lợi ích rõ ràng: mặt vườn thông thoáng cho cơ giới đi lại, ống không phơi nắng liên tục nên ít bị lão hóa do tia UV, và tránh được va đập vật lý trên mặt đất.

3. Nguyên tắc 2: Đi ống nhánh LDPE sát gốc, giải phóng băng giữa

Sau khi ống chính đã chôn xuống đất, phần lộ thiên trên mặt vườn chủ yếu là ống nhánh LDPE (thường cỡ 20mm hoặc 25mm). Kỹ thuật chuẩn là:

1. Rải ống dọc theo từng hàng cà phê, nằm sát mép bồn (khoảng hình chiếu tán lá). Như vậy khoảng trống giữa hai hàng được giải phóng hoàn toàn cho máy cắt cỏ, xe rùa.
2. Cho ống uốn theo địa hình: đất Tây Nguyên có nhiều mô, dốc. Ống LDPE mềm dẻo uốn tốt theo mô đất và bồn cây, không bị gãy gập khi rải đúng cách.
3. Cố định ống bằng ghim hoặc kẹp ống theo khoảng cách hợp lý, tránh ống bị kéo lệch, trôi theo nước mưa hoặc bị người đi lại xô ra giữa lối.
4. Chia nhánh không quá dài: nhánh càng dài thì áp lực cuối nhánh càng yếu, béc cuối nhánh phun yếu hơn béc đầu nhánh. Chiều dài tối đa phụ thuộc lưu lượng béc, cỡ ống và áp lực, cần được kỹ sư tính.
5. Có van đầu nhánh và điểm xả cuối nhánh: van đầu nhánh giúp tách khu khi sửa chữa. Điểm xả cuối nhánh giúp xả cặn bẩn định kỳ, tránh nghẹt béc.

Tham khảo thêm các loại ống LDPE tại đây

4. Khởi thủy đúc kèm ron cao su: nối ống nhánh không cần keo

Điểm nối từ ống chính lên ống nhánh LDPE gọi là khởi thủy. Đây là chỗ hay rò nước nhất. Trước đây nhiều nơi dùng keo dán PVC, nhưng keo dễ bong khi ống rung theo máy bơm, nước rỉ ra làm nhão cả vùng đất quanh gốc.

Khởi thủy đúc nguyên khối kèm ron cao su cho phép nối khô ráo, không dùng keo:

1. Khoan một lỗ xuyên qua thành ống chính bằng mũi khoan đúng cỡ (thường 16mm hoặc 20mm, theo loại khởi thủy).
2. Lắp ron cao su vào lỗ vừa khoan.
3. Ấn đầu ngạnh của khởi thủy xuyên qua ron cho khít.
4. Gắn đầu còn lại vào ống nhánh LDPE.

Ron cao su được ép chặt giữa ngạnh khởi thủy và thành lỗ khoan nên bịt kín khe hở. Khi lắp đúng kỹ thuật, điểm nối giữ kín tốt ngay cả khi ống rung hoặc chạy áp lực.

Khởi thủy đúc nguyên khối kèm ron cao su 

5. Cây cắm béc sợi thủy tinh: giữ béc đứng vững

Ống LDPE nằm sát bồn rồi, nhưng béc tưới (như béc bù áp VP39) cần được nâng lên khoảng 30-50cm để tia nước tỏa được rộng. Nhiều vườn dùng cọc tre, cọc gỗ tự chế. Vài tháng sau cọc mục, béc nghiêng ngã, nước phun lệch ra ngoài bồn.

Cây cắm sợi thủy tinh chuyên dụng khắc phục được những điểm này:

• Không mục, không gỉ: bền hơn cọc tre, cọc gỗ nhiều lần khi để ngoài trời nắng mưa.
• Giữ béc thẳng đứng: béc phun đúng vị trí, nước rơi đúng vùng rễ.
• Giảm ngã đổ, xê dịch: khi cắm chắc xuống đất, béc ít bị đổ do gió, người đi lại hay va chạm nhẹ lúc làm vườn.

Béc tưới VP39 gắn trên cây cắm sợi thủy tinh cao 50cm, nối ống LDPE sát gốc cà phê

Tham khảo thêm béc tưới VP39 tại đây

6. So sánh: thi công cẩu thả và thi công chuẩn kỹ thuật

7. Checklist 6 điểm kiểm tra khi nghiệm thu hệ thống tưới

Bà con có thể dùng danh sách này để kiểm tra thợ thi công, hoặc tự rà lại hệ thống đang dùng:

1. Ống chính đã chôn ngầm và có sơ đồ hoặc mốc đánh dấu vị trí.
2. Ống nhánh chạy dọc hàng, sát mép bồn, không vắt ngang băng giữa.
3. Mọi điểm nối đã chạy thử có áp, không rò rỉ.
4. Mỗi nhánh có van đầu nhánh và điểm xả cuối nhánh.
5. Béc đứng thẳng, cố định chắc, đúng vị trí gốc cây.
6. Tất cả béc cùng khu phun lượng nước gần như nhau (béc đầu và béc cuối nhánh không chênh nhiều).

Câu hỏi thường gặp

Chôn ống chính sâu bao nhiêu là đủ?

Thông thường khoảng 30-40cm ở đoạn ít chịu tải. Đoạn có xe tải, xe cuốc đi qua cần chôn sâu hơn hoặc bảo vệ thêm. Cụ thể tùy loại ống và địa hình, kỹ sư sẽ tính cho từng vườn.

Ống nhánh LDPE để trên mặt đất có bền không?

Có, nếu đi sát mép bồn, cố định chắc và tránh bị lưỡi máy cắt cỏ quệt trúng. Ống nhánh nên nằm ngoài đường lưỡi cắt để giảm rủi ro.

Khởi thủy có ron cao su khác gì dán keo?

Ron cao su ép kín giữa khởi thủy và thành lỗ khoan, nối khô ráo và ít bị ảnh hưởng khi ống rung theo máy bơm. Keo dán có thể bong sau một thời gian chạy.

Vườn đã lắp ống nổi lộn xộn rồi, sắp xếp lại có tốn nhiều không?

Nhiều trường hợp chỉ cần chôn lại ống chính và dời ống nhánh về sát hàng cây, tận dụng được phần lớn vật tư. Gửi hình hiện trạng để được báo phương án cụ thể.

Cây cắm sợi thủy tinh có thay được cọc tre không?

Có. Cây cắm sợi thủy tinh không mục như tre, giữ béc đứng vững lâu hơn, ít phải thay hằng năm.

Kết luận: ống gọn, vườn nhàn

Hệ thống tưới tốt không chỉ tưới đều, mà còn phải gọn, bền và không cản trở việc chăm sóc vườn. Ống chính chôn ngầm, ống nhánh sát gốc, mối nối kín khít và béc cố định chắc sẽ giúp bà con tưới nhàn, cắt cỏ yên tâm, hạn chế sửa chữa vặt.

Nếu bà con chuẩn bị lắp mới hoặc muốn sắp xếp lại hệ thống tưới cho vườn cà phê, hãy để kỹ sư VNPLANT khảo sát, vẽ sơ đồ đi ống và lập dự toán rõ ràng.

Hotline / Zalo tư vấn miễn phí: 0985 833 804

TƯ VẤN LẮP ĐẶT HỆ THỐNG TƯỚI CÀ PHÊ MIỄN PHÍ

VNPLANT chuyên cung cấp GIẢI PHÁP TƯỚI TIẾT KIỆM cho vườn CÂY NÔNG NGHIỆP TRỒNG LÂU NĂM năm như cà phê, sầu riêng, tiêu, điều.. 

VNPLANT – Đồng Hành Cùng Nông Nghiệp Việt Nam Phát Triển!

Địa chỉ: Số 53 Đường số 12, KDC Phong Phú 4, Phong Phú, Bình Chánh, TPHCM

Hotline: 0985 833 804

Youtube: VNPLANT

Website: http://vnplant.vn 

Tham khảo video: Ai cũng có thể tự lắp đặt hệ thống tưới tại nhà